Công nghệ 10 Kết nối tri thức Ôn tập chương 2
Sơ đồ tổng quát giới thiệu chung về đất trồng
1.1. Giới thiệu về đất trồng
a. Khái niệm
Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ trái đất mà trên đó thực vật có thể sinh sống, phát triển và sản xuất ra sản phẩm. Đất trồng được hình thành từ đã mẹ, dưới tác động của các yếu tố khí hậu, địa hình, sinh vật, thời gian và con người (Hình 3.1).
Hình 3.1. Đất trồng
b. thành phần đất trồng
Hình 3.2. Các thành phần cơ bản của đất trồng
Đất trồng gồm: Phần lỏng, phần rắn, phần khí, sinh vật đất
c. Tính chất đất trồng
- Keo đất là những hạt đất có kích thước dao động trong khoảng 1 km, không hòa tan mà ở trạng thái lơ lửng trong nước (trạng thái huyền phủ). Keo đất có vai trò quyết định khả năng hấp phụ và nhiều tính chất vật lí, hóa học khác của đất.
- Căn cứ vào thành phần cơ giới, người ta chia đất thành ba loại chính: đất cát (tỉ lệ cát lớn), đất thịt (tỉ lệ các loại hạt cân đối) và đất sét (tỉ lệ sét lớn). Giữa các loại đất này còn có các dạng trung gian như đất cát pha thịt, đất thịt nhẹ.....
- Đất có các phản ứng: Phản ứng chua. phản ứng kiếm, phản ứng trung tính.
1.2. Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng
a. Sử dụng và bảo vệ đất trồng
- Chọn cây trồng phù hợp với từng loại đất
- Kết hợp sử dụng đất và cải tạo đất
- Canh tác bền vững
b. Cải tạo đất chua
- Đất chua là đất trong dung dịch có nồng độ H+ lớn hơn nồng độ OH-, nhiều Al3+, Fe3+
- Biện pháp cải tạo đất chua:
+ Biện pháp bón với bón với khử chua
+ Biện pháp thuỷ lợi.
+ Biện pháp canh tác.
c. Cải tạo đất mặn
- Đất mặn là những loại đất có nồng độ muối hoà tan (NaCl, Na2SO4 CasO4, MgSO4,...) trên 2,56%.
- Biện pháp cải tạo đất mặn
+ Biện pháp bón phân.
+ Biện pháp thuỷ lợi.
+ Biện pháp canh tác.
+ Chế độ làm đất thích hợp.
d. Cải tạo đất bạc màu
- Đất xám bạc màu là loại đất có tầng canh tác mỏng, thành phần cơ giới nhẹ, nghèo chất dinh dưỡng, đất chua, vi sinh vật có ích hoạt động kém.
- Biện pháp cải tạo đất xám bạc màu
+ Biện pháp bón với bón.
+ Biện pháp thuỷ lợi.
+ Biện pháp canh tác.
1.3. Giá thể trồng cây
a. Khái niệm
- Giá thể là các vật liệu để trồng cây, có khả năng giữ nước, có độ thoáng tạo môi trường thuận lợi cho sự nảy mầm của hạt, hình thành và phát triển của bộ rễ của cây trồng, giúp cây hấp thụ nước, dinh dưỡng để sinh trưởng và phát triển.
b. Giá thể tự nhiên hữu cơ
- Giá thể than bùn là loại giá thể được tạo ra từ xác các loại thực vật khác nhau, thủy phân trong điều kiện kị khí.
- Giá thể mùn cưa là loại giá thể tạo ra từ mùn cưa trong quá trình sản xuất và chế biến gỗ.
- Giá thể trấu hun là loại giá thể được tạo bởi quả trinh đốt vỏ trấu của hạt thóc trong điều kiện kị khi.
- Giả thể xơ dừa là loại giả thể tạo ra từ vỏ dừa (Hình 5.7). Vỏ dừa được làm nhỏ, loại bỏ các chất độc hại với cây trồng và được xử lí với chế phẩm vi sinh vật.
c. Giá thể trơ cứng
- Giá thể perlite là loại giá thể tạo ra từ lượng đá perlite trong tự nhiên bằng cách xay, nghiền nhỏ và nung ở nhiệt độ cao.
- Giá thể gồm là loại giá thể được sản xuất từ đất sét, đất phù sa, một số phụ phẩm nông nghiệp (trấu, lõi ngô,...) bằng cách nghiền, nặn thành viên và nung ở nhiệt độ cao